Cách game hóa cuộc sống của bạn

Vì sao game hiệu quả còn thói quen thì không

Hãy nghĩ đến game gần nhất đã nuốt trọn một cuối tuần của bạn. Bạn luôn biết phải làm gì tiếp theo. Mỗi hành động nhỏ trả lại bạn một thứ ngay lập tức: một con số tăng lên, một thanh đầy dần, một cánh cửa mở ra. Những đoạn khó đến đúng lúc, sau khi bạn đã có thời gian mạnh lên. Và có một câu chuyện kéo bạn đi tới.

Giờ hãy nghĩ đến thói quen gần nhất bạn cố xây. Có lẽ bạn chọn một thứ lớn ("tập nhiều hơn"), làm vài lần, không thấy thay đổi nào, lỡ một ngày, rồi buông. Không có gì bảo bạn phải làm gì vào ngày thứ sáu. Không có gì cho bạn thấy mười buổi tập là hơn không buổi nào mười buổi.

Game hóa cuộc sống nghĩa là trao cho thói quen của bạn những phần khiến game gây nghiện:

• Nhiệm vụ: những hành động nhỏ, rõ ràng, bạn xong được trong hôm nay.
• XP và cấp độ: một bản ghi nhìn thấy được rằng công sức của bạn cộng dồn.
• Trùm: những hạn chót ngắn đòi hỏi một đợt nỗ lực dồn lại.
• Chiến lợi phẩm: phần thưởng bạn thật sự muốn, kiếm được theo lịch.
• Một câu chuyện: một lý do lớn hơn danh sách việc cần làm.

Bạn có thể dựng từng phần bằng một cuốn sổ. Các bước dưới đây chỉ cách làm.

Bước 1: Biến mục tiêu thành nhiệm vụ

Mục tiêu là nơi bạn muốn tới. Nhiệm vụ là việc bạn làm được hôm nay và tích xong tối nay. "Khỏe mạnh" là mục tiêu. "Tập 15 phút" là nhiệm vụ.

Nhiệm vụ tốt có ba điểm chung:

1. Bạn xong được trong một lần ngồi. Nếu một nhiệm vụ mất một tuần, hãy chia nhỏ nó.
2. Bạn biết khi nào nó xong. "Đọc 10 trang" có điểm kết. "Đọc nhiều hơn" thì không.
3. Đủ nhỏ cho một ngày tệ. Đặt cỡ nhiệm vụ theo ngày thứ Ba mệt mỏi, không phải ngày thứ Bảy đỉnh cao. Bạn luôn có thể làm thêm.

Bắt đầu với ba đến năm nhiệm vụ hằng ngày. Rải chúng khắp cuộc sống để một mảng không chiếm hết game. Một cách chia đơn giản trông như thế này:

• Cơ thể: tập 15 phút, hoặc giãn cơ 3 phút.
• Trí óc: 15 phút làm việc tập trung vào một việc.
• Học hỏi: đọc 10 trang.
• Bình tâm: ngồi yên và thở 3 phút.
• Khép lại: viết một dòng về ngày hôm nay trước khi ngủ.

Thêm một hoặc hai nhiệm vụ hằng tuần cho những việc không hợp với nhịp mỗi ngày, như dọn dẹp kỹ hay gọi cho một người bạn nhớ. Nếu muốn thêm ý tưởng, danh sách nhiệm vụ hằng ngày ngoài đời thật của chúng tôi có ba mươi cái, xếp theo mảng.

Bước 3: Thêm cấp độ

XP một mình sẽ thành nhiễu sau vài tuần. Cấp độ cho nó hình dạng. Đặt một cấp sau mỗi vài trăm XP và vẽ một thanh trong sổ. Tô đầy một ô mỗi tối.

Cho những cấp đầu đến nhanh và những cấp sau chậm hơn. Cấp 2 nên đến trong vài ngày để bạn cảm nhận chiến thắng đầu tiên. Các cấp sau có thể mất một hai tuần. Game thật cũng vận hành như vậy: đường cong dốc dần khi bạn mạnh lên.

Cho mỗi cấp một dấu mốc nhỏ. Một miếng dán, một dòng trong nhật ký, một danh sách nhạc mới. Dấu mốc không quan trọng bằng việc bạn nhận ra nó.

Bước 4: Đưa một con trùm vào

Chuỗi ngày đứt gãy vì một ngày lỡ có cảm giác như mất tất cả. Trùm hiệu quả hơn. Một con trùm là một thử thách ngắn có mục tiêu và hạn chót, ví dụ: kiếm 200 XP trong ba ngày.

Trùm giúp bạn theo ba cách:

• Chúng cho bạn lý do để cố gắng tuần này, không phải "một ngày nào đó".
• Thua thì nhỏ và cụ thể. Bạn thua một trận, chứ không thua thói quen.
• Chúng cho bạn chọn độ khó. Chọn trùm dễ trong một tuần bận và trùm khó khi bạn thấy khỏe.

Đặt tên cho con trùm. "Kẻ Trì Hoãn" hay "Nỗi Sợ Chủ Nhật" hay bất cứ thứ gì thật sự đang cản đường bạn. Vẽ một thanh máu và gạch bớt một đoạn mỗi lần bạn xong một nhiệm vụ. Nghe có vẻ ngớ ngẩn cho đến khi bạn tập thêm một hiệp hít đất để kết liễu nó.

Bước 5: Quyết định chiến lợi phẩm trước khi cần đến

Phần thưởng hiệu quả nhất khi bạn quyết định từ trước và gắn nó với công sức, không phải với lịch. Vài nguyên tắc giúp ích:

• Thưởng nhỏ thường xuyên, thưởng lớn hiếm hoi. Một ly cà phê yêu thích cho một chiến thắng trước trùm. Một cuốn sách mới ở cấp 5.
• Chọn phần thưởng không phá nhiệm vụ. Một ngày ăn thả ga làm phần thưởng cho việc ăn lành mạnh gửi đi một tín hiệu lẫn lộn.
• Thêm chút bất ngờ. Viết sáu phần thưởng nhỏ, gieo xúc xắc khi lên cấp. Chiến lợi phẩm ngẫu nhiên là một phần lý do game thấy hấp dẫn.

Bước 6: Viết cho mình một câu chuyện

Đây là phần hầu hết mọi người bỏ qua, và là phần giữ bạn đi tiếp khi cái mới đã hết. Hãy tự hỏi bạn đang trở thành ai. Chọn một nhân vật cho điều đó. Một chiến binh thôi chờ nỗi sợ biến mất. Một võ tăng tìm thấy sự bình yên giữa tiếng ồn. Một thi sĩ tạo ra thứ gì đó dù có ai lắng nghe hay không.

Viết một đoạn về nhân vật đó. Khi bạn không muốn làm một nhiệm vụ, hãy đọc nó. Bạn không chỉ đang hít đất. Bạn đang rèn nhân vật mà bạn muốn trở thành.

Chọn cơ chế hợp với cách bạn chơi

Không phải yếu tố game nào cũng hợp với mọi người. Hãy nghĩ về những game bạn từng yêu và mượn từ đó:

• Bạn thích sưu tầm? Làm một bộ sưu tập. Một miếng dán cho mỗi cuốn sách xong, một con dấu cho mỗi con trùm bạn hạ, một tấm thẻ cho mỗi cấp mới.
• Bạn thích cạnh tranh? Tìm một người bạn và so XP hằng tuần. Giữ nó nhẹ nhàng. Mục tiêu là có mặt, không phải thắng bằng mọi giá.
• Bạn thích một câu chuyện? Dành nhiều thời gian hơn cho Bước 6. Viết chương tiếp theo của nhân vật ở mỗi cấp.
• Bạn thích cày số? Theo dõi tổng: số trang đã đọc trong năm, số phút tập trung, số buổi tập đã làm. Nhìn những con số lớn leo lên cũng là một phần thưởng.
• Bạn thích khám phá? Đổi vài nhiệm vụ mỗi tháng để game luôn cho bạn thấy thứ mới.

Bỏ những cơ chế làm bạn căng thẳng. Nếu chuỗi ngày làm bạn lo, đừng theo dõi nó. Nếu bảng xếp hạng làm bạn thấy mình tụt lại, hãy chơi một mình. Game sinh ra để giúp bạn, nên bạn đặt luật.

Bước 7: Xem lại mỗi tuần

Mỗi tuần một lần, nhìn XP, kết quả đánh trùm và các nhiệm vụ của bạn. Viết ra ba chiến thắng và một bài học. Rồi điều chỉnh:

• Một nhiệm vụ bạn bỏ qua mỗi ngày? Làm nó nhỏ lại.
• Một nhiệm vụ bạn xong mà không cần nghĩ? Làm nó khó hơn một chút, hoặc giảm XP của nó.
• Thua một con trùm? Hãy hỏi điều gì đã cản đường, không phải bạn có gì sai.

Giấy, ứng dụng, hay một game

Bạn có thể chạy mọi thứ ở trên trong một cuốn sổ, và với vài người đó là lựa chọn tốt nhất. Nếu bạn không muốn tự giữ điểm, có hai loại ứng dụng để chọn.

Công cụ tự dựng như Habitica và LifeUp cho bạn đặt mọi nhiệm vụ, phần thưởng và luật. Tuyệt nếu bạn thích thiết kế hệ thống. Cái khó là bạn vừa là nhà thiết kế game vừa là người chơi, và việc của nhà thiết kế không bao giờ hết.

Game RPG thói quen có chương trình đến với game đã dựng sẵn. XP Tracker là một trong số đó. Bạn chọn một trong tám lớp, và ứng dụng đưa bạn các nhiệm vụ hằng ngày dựa trên những thói quen xưa, đã được kiểm chứng: tập luyện, tập trung, đọc sách, tĩnh lặng, khép lại ngày. Mỗi lớp thêm bốn nhiệm vụ riêng. XP nâng cấp anh hùng của bạn và mở khóa khung tiếp theo của truyện tranh lớp bạn. Trùm xuất hiện sau mỗi vài ngày, và XP từ nhiệm vụ của bạn chính là sát thương. Trang bị và trứng thú cưng rơi ra khi bạn lên cấp. Khi bạn xong cả tám lớp, game kết thúc và nhiệm vụ cuối cùng yêu cầu bạn buông ứng dụng đi.

Bạn vẫn có thể thêm thói quen của riêng mình từ thư viện khoảng 60 nhiệm vụ tùy chọn (tối đa 12 nhiệm vụ hằng ngày), như uống nước, mục tiêu bước chân bạn chọn, thuốc, luyện ngoại ngữ hay không mạng xã hội. Xem XP Tracker hoạt động thế nào, hoặc so sánh nó với các lựa chọn khác trong danh sách ứng dụng thói quen kiểu game của chúng tôi.

Tuần đầu của bạn, trong một danh sách

1. Viết năm nhiệm vụ hằng ngày nhỏ và một nhiệm vụ hằng tuần.
2. Cho mỗi nhiệm vụ một lượng XP. Trả nhiều hơn cho những cái khó.
3. Vẽ một thanh cấp độ. Đặt cấp 2 cách vài ngày.
4. Đặt tên cho một con trùm và cho nó mục tiêu XP trong ba ngày.
5. Chọn ba phần thưởng nhỏ và một phần thưởng lớn hơn.
6. Viết một đoạn về nhân vật bạn đang trở thành.
7. Vào ngày thứ bảy, xem lại và điều chỉnh.

Đó là toàn bộ game. Chơi một tuần và xem điều gì thay đổi.